Tarih Dosyaları
Bugünün gelişmelerini anlamak için geçmişin dönüm noktaları: antlaşmalar, krizler, savaşlar, ekonomik kırılmalar ve bilimsel atılımlar. Her dosyada olayın arka planı, tarafların tutumu ve bugüne etkisi.
Kıbrıs 1960 ve garanti anlaşmaları
Şubat 1959'da Türkiye ve Yunanistan Zürih'te, ardından İngiltere ve iki toplumun temsilcileriyle Londra'da Kıbrıs'ın bağımsızlığı konusunda uzlaştı. 1…
30 Ekim 20261939 Erzincan depremi
27 Aralık 1939 gecesi Erzincan'da meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki deprem, resmî kayıtlara göre yaklaşık 33 bin kişinin hayatını kaybettiği Cumhuriyet…
30 Ekim 2026Bretton Woods ve Türkiye-IMF
Temmuz 1944'te ABD'nin New Hampshire eyaletindeki Bretton Woods'ta toplanan 44 ülke, savaş sonrası dünya ekonomisinin kurallarını belirledi. Konferans…
30 Ekim 2026Karadeniz Tahıl Koridoru
Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya saldırmasının ardından Ukrayna limanlarında milyonlarca ton tahıl mahsur kaldı ve dünya gıda fiyatları rekor seviye…
30 Ekim 2026Karabağ Savaşı 2020
27 Eylül 2020'de başlayan ve 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı, Azerbaycan'ın yaklaşık 30 yıldır Ermenistan kontrolünde bulunan topraklarının önemli …
30 Ekim 2026COVID-19 ve tedarik zincirleri
Dünya Sağlık Örgütü, 11 Mart 2020'de COVID-19'u küresel salgın (pandemi) olarak ilan etti. Kapanma önlemleri dünya ekonomisini sert biçimde daralttı v…
30 Ekim 2026Mavi Akım ve TürkAkım
Rusya'nın doğal gazını Karadeniz'in altından doğrudan Türkiye'ye taşıyan Mavi Akım 2003'te, TürkAkım ise Ocak 2020'de açıldı. Yıllık 31,5 milyar metre…
30 Ekim 2026S-400 krizi ve F-35
Türkiye, 2017'de Rusya ile S-400 hava savunma sistemi alımı için anlaşma imzaladı. Temmuz 2019'da ilk teslimatların yapılmasının ardından ABD, Türkiye…
30 Ekim 2026Brexit ve Türkiye
23 Haziran 2016'da yapılan referandumda İngiliz seçmenlerin yüzde 51,9'u Avrupa Birliği'nden ayrılma yönünde oy kullandı. Uzun ve çalkantılı müzakerel…
30 Ekim 2026Türkiye-AB göç mutabakatı 2016
2015'te Ege Denizi üzerinden Yunan adalarına geçen düzensiz göçmen sayısı 850 bini aştı. 18 Mart 2016'da Türkiye ile AB arasında varılan mutabakatla, …
30 Ekim 2026Rus uçağı krizi 2015
24 Kasım 2015'te Türk hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle bir Rus Su-24 savaş uçağı, Türk F-16'larınca düşürüldü. Rusya, Türkiye'ye karşı turizmde…
30 Ekim 2026Paris İklim Anlaşması
12 Aralık 2015'te Paris'te düzenlenen COP21 konferansında kabul edilen Paris İklim Anlaşması, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2 de…
30 Ekim 2026Kırım'ın ilhakı 2014
Ukrayna'da Rusya yanlısı Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in Şubat 2014'teki protestolarla devrilmesinin ardından Rusya, Kırım yarımadasını fiilen kont…
30 Ekim 2026Türkiye-Suriye kopuşu 2011
2000'lerde vize muafiyeti, serbest ticaret ve ortak bakanlar kurulu toplantılarıyla zirveye çıkan Türkiye-Suriye ilişkileri, 2011'de başlayan protesto…
30 Ekim 2026Arap Baharı ve sonuçları
17 Aralık 2010'da Tunuslu seyyar satıcı Muhammed Buazizi'nin kendini yakması, Arap dünyasında 'Arap Baharı' olarak anılan bir protesto dalgasını başla…
30 Ekim 2026Mavi Marmara baskını
31 Mayıs 2010'da Gazze'ye uygulanan ablukayı kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla yola çıkan filoya İsrail ordusu uluslararası sularda baskın d…
30 Ekim 20262008 küresel krizi ve Türkiye
ABD'deki konut kredisi balonunun patlamasıyla başlayan kriz, 15 Eylül 2008'de yatırım bankası Lehman Brothers'ın iflasıyla küresel bir finansal panike…
30 Ekim 2026BTC boru hattı ve enerji koridoru
Azerbaycan'ın Hazar petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan limanına taşıyan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı, 2006'da…
30 Ekim 2026AB müzakereleri 2005
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında üyelik müzakereleri 3 Ekim 2005'te Lüksemburg'da başladı. Ancak sonraki yıllarda 35 fasıldan yalnızca 16'sı açılab…
30 Ekim 20261 Mart tezkeresi ve Irak Savaşı
1 Mart 2003'te TBMM'de ABD askerlerinin Türkiye üzerinden Irak'a geçişine ve Türk askerinin Irak'a gönderilmesine izin veren tezkere oylandı. 264 kabu…
30 Ekim 202611 Eylül ve terörle savaş
11 Eylül 2001'de El Kaide terör örgütü, kaçırdığı dört yolcu uçağıyla New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'ne ve Washington'daki Pentagon'a saldırdı. Y…
30 Ekim 20262001 krizi ve bıraktığı miras
19 Şubat 2001'de Milli Güvenlik Kurulu toplantısında yaşanan bir tartışma, zaten kırılgan olan Türk ekonomisini çöküşe sürükledi. Gecelik faizler bir …
30 Ekim 2026Helsinki Zirvesi ve AB adaylığı
1997 Lüksemburg Zirvesi'nde aday ülkeler arasında sayılmayan Türkiye, 10-11 Aralık 1999'daki Helsinki Zirvesi'nde AB'ye resmen aday ülke olarak kabul …
30 Ekim 20261999 Marmara depremi ve deprem diplomasisi
17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de İzmit Körfezi merkezli 7,4 büyüklüğündeki deprem, Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul ve çevresinde büyük yıkıma yol a…
30 Ekim 2026Adana Mutabakatı ve Öcalan'ın yakalanması
1998 sonbaharında Türkiye, PKK terör örgütüne destek verdiği gerekçesiyle Suriye'ye açık bir askerî uyarıda bulundu ve sınıra asker yığdı. Mısır ve İr…
30 Ekim 2026Kyoto Protokolü ve Türkiye
Aralık 1997'de Japonya'nın Kyoto kentinde kabul edilen protokol, gelişmiş ülkelere sera gazı emisyonlarını azaltma konusunda hukuken bağlayıcı hedefle…
30 Ekim 2026Gümrük Birliği: Kazanımlar ve sorunlar
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği, 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi. Başlangıçta Türk sanayisinin Avrupa rekabetine dayanamayacağı ka…
30 Ekim 2026Kardak Krizi: Ege'de savaşın eşiği
Aralık 1995'te Türk bayraklı Figen Akat gemisinin Ege'deki Kardak (Imia) kayalıklarında karaya oturmasıyla başlayan egemenlik tartışması, Ocak 1996'nı…
30 Ekim 2026SSCB'nin dağılması ve Türk cumhuriyetleri
Sovyetler Birliği 26 Aralık 1991'de resmen dağıldı ve 15 yeni bağımsız devlet ortaya çıktı. Bunlardan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan …
30 Ekim 2026Körfez Savaşı ve Türkiye'nin bedeli
Irak'ın Ağustos 1990'da Kuveyt'i işgal etmesi üzerine ABD öncülüğündeki koalisyon, Ocak-Şubat 1991'de Irak'a karşı savaş başlattı. Cumhurbaşkanı Turgu…
30 Ekim 2026Berlin Duvarı'nın yıkılışı ve Soğuk Savaş'ın sonu
1961'de inşa edilen ve Berlin'i 28 yıl boyunca ikiye bölen duvar, 9 Kasım 1989 gecesi açıldı. Doğu Alman yetkilinin bir basın toplantısında sınır geçi…
30 Ekim 20261987 AT başvurusu ve Özal'ın Avrupa hamlesi
Türkiye, 14 Nisan 1987'de Turgut Özal hükümeti döneminde Avrupa Topluluğu'na tam üyelik için resmen başvurdu. Avrupa Komisyonu, Aralık 1989'da açıklad…
30 Ekim 2026Çernobil ve Türkiye'deki çay tartışması
26 Nisan 1986'da Sovyetler Birliği'ne bağlı Ukrayna'daki Çernobil nükleer santralinin 4 numaralı reaktörü bir güvenlik testi sırasında patladı. Açığa …
30 Ekim 202624 Ocak Kararları: İhracata dayalı büyüme
1970'lerin sonunda Türkiye, döviz darboğazı, yüksek enflasyon ve temel ürünlerde kıtlıkla boğuşuyordu. 24 Ocak 1980'de açıklanan ekonomik istikrar kar…
30 Ekim 2026İran Devrimi ve Türkiye-İran ilişkileri
Şubat 1979'da Ayetullah Humeyni'nin sürgünden dönüşüyle sonuçlanan devrim, İran'da 2.500 yıllık monarşi geleneğini sona erdirdi ve İslam Cumhuriyeti'n…
30 Ekim 20261974, ABD ambargosu ve savunma sanayiinin doğuşu
Yunanistan'daki askerî cuntanın desteklediği darbenin ardından Türkiye, 20 Temmuz 1974'te garantör ülke sıfatıyla Kıbrıs'a müdahale etti. ABD Kongresi…
30 Ekim 20261973 petrol krizi ve Türkiye
Ekim 1973'te Arap-İsrail savaşı sırasında Arap petrol üreticileri, İsrail'i destekleyen ülkelere petrol ambargosu uyguladı. Birkaç ay içinde petrol fi…
30 Ekim 2026Apollo 11: Ay'a ilk adım
20 Temmuz 1969'da Apollo 11'in iniş aracı Eagle, Ay'daki Sükûnet Denizi'ne indi. Neil Armstrong ve Buzz Aldrin Ay yüzeyinde yürüyen ilk insanlar olurk…
30 Ekim 2026Johnson Mektubu ve Türk-Amerikan ilişkileri
Kıbrıs'ta 1963 sonunda başlayan toplumlar arası çatışmalar üzerine Türkiye, adaya müdahaleye hazırlanıyordu. ABD Başkanı Lyndon Johnson, 5 Haziran 196…
30 Ekim 2026Küba Füze Krizi ve Türkiye'deki Jüpiterler
Ekim 1962'de ABD'nin Küba'da Sovyet nükleer füzelerini tespit etmesiyle başlayan kriz, dünyayı nükleer savaşın eşiğine getirdi. 13 gün süren gerilim, …
30 Ekim 2026Sputnik ve uzay yarışının başlangıcı
Sovyetler Birliği, 4 Ekim 1957'de yaklaşık 83 kilogramlık Sputnik 1'i yörüngeye yerleştirerek ilk yapay uyduyu fırlattı. Uydudan gelen 'bip' sinyaller…
30 Ekim 2026Süveyş Krizi: İmparatorlukların son hamlesi
Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır, 26 Temmuz 1956'da Süveyş Kanalı'nı millîleştirdiğini açıkladı. Ekim sonunda İsrail, ardından İngiltere ve Fransa…
30 Ekim 2026Kunuri Muharebesi ve Türk Tugayı
Haziran 1950'de Kuzey Kore'nin Güney Kore'ye saldırmasıyla başlayan savaşa Türkiye, BM çağrısı üzerine yaklaşık 5 bin kişilik bir tugayla katıldı. Kas…
30 Ekim 2026Türkiye NATO'ya nasıl girdi?
Türkiye, 18 Şubat 1952'de Yunanistan ile birlikte NATO'ya katıldı. 1949'da kurulan ittifaka ilk başvurular, Türkiye'nin coğrafi olarak Kuzey Atlantik'…
30 Ekim 2026Marshall Planı Türkiye'yi nasıl değiştirdi?
ABD'nin savaş sonrası Avrupa'yı yeniden inşa etmek için başlattığı Marshall Planı'na Türkiye de 1948'de dâhil oldu. Yardımların önemli bir kısmı tarım…
30 Ekim 2026Truman Doktrini: Türkiye Batı ittifakına nasıl girdi?
ABD Başkanı Harry Truman, 12 Mart 1947'de Kongre'de yaptığı konuşmada Yunanistan ve Türkiye'ye toplam 400 milyon dolarlık yardım yapılmasını istedi. S…
30 Ekim 2026İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin tarafsızlığı
İkinci Dünya Savaşı, 1939-1945 arasında 60 milyonu aşkın insanın ölümüne yol açtı. Türkiye ise Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün yönetiminde her iki taraf…
30 Ekim 2026Hatay'ın anavatana katılışı: Diplomatik zafer
Hatay, 29 Haziran 1939'da Hatay Meclisi'nin kararıyla Türkiye'ye katıldı. Fransız mandası altındaki bu toprakların Türkiye'ye katılması, Atatürk'ün so…
30 Ekim 2026Montrö Sözleşmesi: Boğazların 90 yıllık kuralları
20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Sözleşmesi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçişi düzenleyen ve yaklaşık 90 yıldır yürürlükte olan uluslararas…
30 Ekim 2026Lozan Antlaşması: Neleri çözdü, neleri açık bıraktı?
24 Temmuz 1923'te İsviçre'nin Lozan kentinde imzalanan antlaşma, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanındığı kurucu belge olarak kabul edili…
30 Ekim 2026