3 Ekim 2005: Türkiye-AB Üyelik Müzakereleri Başladı; 35 Fasıl, Kıbrıs Engeli ve Donan Bir Süreç
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında üyelik müzakereleri 3 Ekim 2005'te Lüksemburg'da başladı. Ancak sonraki yıllarda 35 fasıldan yalnızca 16'sı açılabildi ve sadece biri geçici olarak kapatıldı. Kıbrıs sorunu nedeniyle birçok fasıl donduruldu; süreç 2016'dan bu yana fiilen işlemiyor.
Son ana kadar süren pazarlıklarla açılan müzakerelerde yalnızca tek fasıl kapatılabildi. Süreç bugün fiilen askıda.
Aralık 2004'teki AB Zirvesi, Türkiye ile müzakerelerin Ekim 2005'te başlamasına karar verdi. 3 Ekim 2005'te, Avusturya'nın son dakika itirazlarının aşılmasının ardından müzakereler resmen başladı. Müzakere çerçeve belgesi, sürecin "ucu açık" olduğunu ve sonucunun önceden garanti edilemeyeceğini belirtiyordu.
Fasılların durumu
| Durum | Fasıl sayısı | Açıklama |
|---|---|---|
| Toplam | 35 | AB müktesebatının konu başlıkları |
| Açılan | 16 | 2006-2016 arasında |
| Geçici olarak kapatılan | 1 | Bilim ve Araştırma (2006) |
| AB Konseyi'nin dondurduğu | 8 | Aralık 2006, Ek Protokol'ün Güney Kıbrıs'a uygulanmaması gerekçesiyle |
Ayrıca Güney Kıbrıs ve bir dönem Fransa, çeşitli fasılların açılmasını tek taraflı olarak engelledi.
Süreç neden tıkandı?
- Kıbrıs: Türkiye, Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonlar kaldırılmadıkça Ek Protokol'ü Rum kesimine uygulamayacağını belirtti.
- Bazı AB ülkelerinin tutumu: Fransa ve Almanya'da bazı liderlerin "imtiyazlı ortaklık" önerileri, tam üyelik perspektifini zayıflattı.
- Hukukun üstünlüğü ve temel haklar: AB, özellikle 2016 sonrasında bu alanlardaki eleştirilerini artırdı.
- Türkiye'deki algı: Kamuoyunda AB'ye güven azaldı; "çifte standart" eleştirisi yaygınlaştı.