Berlin Duvarı'nın Yıkılışı 1989: Bir Basın Toplantısındaki Hata Soğuk Savaş'ı Nasıl Bitirdi, Türkiye İçin Neler Değişti?
1961'de inşa edilen ve Berlin'i 28 yıl boyunca ikiye bölen duvar, 9 Kasım 1989 gecesi açıldı. Doğu Alman yetkilinin bir basın toplantısında sınır geçişlerine ilişkin yeni düzenlemeyi yanlışlıkla 'derhal' yürürlüğe girmiş gibi açıklaması, binlerce kişinin sınır kapılarına akın etmesine yol açtı. Bu olay, Soğuk Savaş'ın sona erdiğinin simgesi oldu.
28 yıl Berlin'i ikiye bölen duvar bir gecede açıldı. Almanya birleşti, Doğu Bloku çöktü, Türkiye'nin stratejik konumu yeniden tanımlandı.
Berlin Duvarı, Doğu Almanya'dan Batı'ya kaçışları durdurmak amacıyla Ağustos 1961'de inşa edildi. Duvar, Soğuk Savaş boyunca Doğu ile Batı arasındaki bölünmenin en güçlü sembolü oldu. Duvarı aşmaya çalışırken pek çok kişi hayatını kaybetti.
9 Kasım gecesi
1989'da Sovyet lideri Mihail Gorbaçov'un reform politikaları ve Polonya ile Macaristan'daki değişimler, Doğu Almanya'da büyük protestolara yol açtı. Doğu Alman yönetimi, seyahat kısıtlamalarını gevşetmeye karar verdi. Sözcü Günter Schabowski, 9 Kasım akşamı canlı yayınlanan basın toplantısında yeni kuralların ne zaman yürürlüğe gireceği sorulduğunda, elindeki notlara bakarak "bildiğim kadarıyla derhal" yanıtını verdi. Bu açıklamanın ardından on binlerce Doğu Berlinli sınır kapılarına akın etti; kalabalık karşısında görevliler kapıları açtı.
Sonrası
- 9 Kas 1989 Duvar açıldı.
- Ara 1989 Çekoslovakya'da "Kadife Devrim", Romanya'da Çavuşesku rejiminin devrilmesi.
- 3 Eki 1990 Almanya yeniden birleşti.
- Ara 1991 Sovyetler Birliği dağıldı.
Türkiye için neler değişti?
Yeni fırsatlar
- Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya'da yeni bağımsız devletlerle ilişkiler.
- Doğu Avrupa pazarlarının açılması.
- Karadeniz Ekonomik İşbirliği gibi yeni bölgesel örgütler.
Yeni sorular
- Sovyet tehdidinin ortadan kalkmasıyla Türkiye'nin NATO içindeki öneminin azalacağı kaygısı.
- AB'nin önceliğini Doğu Avrupa'ya vermesi ve Türkiye'nin üyelik sırasında geride kalması.
- Balkanlar'da ve Kafkasya'da patlak veren etnik çatışmalar.