Mavi Marmara 2010: Gazze'ye Yardım Filosuna Baskın, Türkiye-İsrail İlişkilerinde Kopuş ve Tazminat Anlaşması
31 Mayıs 2010'da Gazze'ye uygulanan ablukayı kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla yola çıkan filoya İsrail ordusu uluslararası sularda baskın düzenledi. Mavi Marmara gemisinde 10 kişi hayatını kaybetti. Olay, Türkiye-İsrail ilişkilerinde derin bir krize yol açtı.
Uluslararası sularda düzenlenen baskında 10 kişi hayatını kaybetti. İlişkiler yıllarca dondu, 2016'daki uzlaşma da kalıcı olmadı.
İsrail, 2007'de Hamas'ın Gazze'de yönetimi ele geçirmesinin ardından bölgeye kara, deniz ve hava ablukası uygulamaya başladı. 2010'da farklı ülkelerden sivil toplum kuruluşlarının organize ettiği "Özgürlük Filosu", ablukayı kırarak Gazze'ye insani yardım ulaştırmayı hedefliyordu. Filonun en büyük gemisi İHH'nin Mavi Marmara gemisiydi.
Baskın
31 Mayıs 2010 sabaha karşı İsrail özel kuvvetleri, uluslararası sularda bulunan filoya baskın düzenledi. Mavi Marmara'da çıkan çatışmada 9 kişi hayatını kaybetti; ağır yaralanan bir kişi de yıllar sonra yaşamını yitirdi ve can kaybı 10'a yükseldi. Hayatını kaybedenlerin büyük bölümü Türk vatandaşıydı. İsrail, askerlerinin gemiye çıkarken saldırıya uğradığını savundu; Türkiye ise baskının uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
Sonrası
- 2010 Türkiye, İsrail Büyükelçisi'ni geri çağırdı; özür, tazminat ve ablukanın kaldırılması taleplerini sıraladı.
- 2011 BM'nin Palmer Raporu, ablukayı hukuken meşru sayarken baskında aşırı güç kullanıldığını belirtti; Türkiye rapora itiraz ederek İsrail Büyükelçisi'ni sınır dışı etti.
- Mar 2013 ABD Başkanı Obama'nın aracılığıyla İsrail Başbakanı Netanyahu, Türkiye'den telefonla özür diledi.
- Haz 2016 İki ülke normalleşme anlaşması imzaladı; İsrail 20 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etti.
- 2018 ve sonrası İlişkiler Gazze'deki gelişmeler nedeniyle tekrar gerildi; 2022'deki yeni normalleşme de 2023 sonrası Gazze savaşıyla çöktü.