Küresel ABD'de Eyaletler ile Trump Yönetimi Arasındaki Kavga Bitti mi? Ulusal Muhafızlar, Sığınak Şehirler ve Seçim Haritaları
2025'in ikinci yarısında Los Angeles, Portland ve Chicago sokaklarında valilerin itirazına rağmen konuşlandırılan Ulusal Muhafızlar, Yüksek Mahkeme kararının ardından geri çekildi. Ancak eyaletler ile federal hükümet arasındaki kavga bitmedi: Göç operasyonları, fon kesintisi tehditleri ve seçim haritaları üzerinden mücadele, 3 Kasım ara seçimleri öncesinde yeniden alevlendi.
Ulusal Muhafızlar geri çekildi ama kavga bitmedi. Göç baskınları, fon kesintileri ve seçim haritaları savaşı sürüyor.
ABD, federal bir devlet. Yani yetkiler Washington'daki federal hükümet ile 50 eyalet arasında paylaşılıyor. Bu yapı, ülkenin kuruluşundan bu yana zaman zaman gerilimlere yol açsa da Trump'ın ikinci döneminde bu gerilim son on yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Özellikle Demokrat valilerin yönettiği eyaletlerle federal hükümet arasındaki anlaşmazlıklar, sokaklara asker konuşlandırılmasından mahkeme salonlarına kadar uzandı. Peki bu kavga bitti mi?
Ulusal Muhafız krizi: Sokaktan Yüksek Mahkeme'ye
Ulusal Muhafızlar normalde eyalet valilerinin emrinde olan askeri birlikler. Başkan belirli koşullarda bu birlikleri federal göreve çağırabiliyor. Trump yönetimi, 2025'te göç operasyonlarına yönelik protestolar ve suç oranları gerekçesiyle valilerin itirazına rağmen bu yetkiyi kullandı.
- Haz 2025 Göç operasyonlarına karşı protestoların ardından Los Angeles'a Ulusal Muhafız ve deniz piyadesi gönderildi. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom federal yönetime dava açtı.
- Sonbahar 2025 Portland (Oregon) ve Chicago (Illinois) için de valilerin karşı çıktığı konuşlandırma kararları alındı. Federal mahkemeler, birçok kararı durdurdu.
- 23 Ara 2025 ABD Yüksek Mahkemesi, Illinois davasında Trump yönetimi aleyhine karar verdi. Mahkeme, hükümetin ordunun Illinois'de yasaları uygulamasına izin veren bir yetki kaynağı gösteremediğine hükmetti. Karar ön tedbir niteliğinde olsa da önemli bir işaret oldu.
- 31 Ara 2025 Trump, konuşlandırmaları askıya aldı.
- 6 Oca 2026 Los Angeles, Portland ve Chicago'daki yaklaşık 500 federal göreve çağrılmış Ulusal Muhafız eyaletlerine iade edilmeye başlandı.
Trump, geri çekilme sonrasında suç oranları yeniden artarsa "çok farklı ve daha güçlü bir şekilde" geri dönebileceklerini söyledi. Ayaklanma Yasası'nı henüz kullanmadığını, ancak bu seçeneği "her zaman düşündüğünü" belirtti. Yani Ulusal Muhafız meselesi şimdilik sakin, ancak tamamen kapanmış değil.
Sığınak şehirler ve fon kesintisi tehdidi
"Sığınak şehir" ya da "sığınak eyalet", federal göç makamlarıyla işbirliğini sınırlayan yerel yönetimler için kullanılan bir ifade. Trump yönetimi, bu yerlere federal fonların kesilmesini defalarca gündeme getirdi:
- Adalet Bakanlığı, Ağustos 2025'te 30'dan fazla şehir, eyalet ve ilçeden oluşan bir "sığınak" listesi yayımladı.
- Trump, Ocak 2026'da 1 Şubat'tan itibaren sığınak şehirlere ve bu şehirlerin bulunduğu eyaletlere önemli federal fonların kesileceğini açıkladı.
- Federal mahkemeler, fonları politika değişikliğine zorlamak için kesme girişimlerinin neredeyse tamamında yönetim aleyhine karar verdi. San Francisco'daki bir federal yargıç, 16 yerel yönetime yönelik fon kesintilerini ihtiyati tedbirle durdurdu ve bu tedbir daha sonra genişletildi.
Göç operasyonları: En sert cephe
Eyaletlerle yaşanan en sert gerilim, kitlesel sınır dışı etme hedefiyle yürütülen göç operasyonlarında yaşandı. Ocak 2026'da Minneapolis'te binlerce federal ajanın katıldığı geniş çaplı bir operasyon düzenlendi. Operasyon sırasında yaşanan çatışmalarda iki ABD vatandaşının federal ajanlar tarafından öldürülmesi, ülke genelinde büyük tepki çekti ve eyalet yönetimleriyle federal hükümet arasındaki gerilimi tırmandırdı.
Seçim haritaları savaşı
Eyaletler ile federal siyaset arasındaki bir başka büyük mücadele, Temsilciler Meclisi seçim bölgelerinin sınırları üzerinden yaşandı:
| Eyalet / Karar | Ne oldu? |
|---|---|
| Teksas | Trump'ın çağrısıyla 2025'te Cumhuriyetçilere 5 ek sandalye kazandırması hedeflenen yeni harita kabul edildi. Yüksek Mahkeme, haritanın 2026 seçimlerinde kullanılmasına geçici olarak izin verdi. |
| Kaliforniya | Teksas'a karşılık olarak Demokratların lehine yeni bir harita için referandum yapıldı ve kabul edildi. Yüksek Mahkeme, bu haritanın da 2026'da kullanılmasına izin verdi. |
| Yüksek Mahkeme, Louisiana v. Callais (29 Nisan 2026) | Seçmen Hakları Yasası'nın ırk temelli seçim bölgelerini koruyan hükmünü daralttı. Bazı eyaletler, azınlık çoğunluklu bölgeleri kaldıran yeni haritalar üzerinde çalışmaya başladı. |
Bu harita savaşı, 3 Kasım 2026 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi'nin hangi partinin kontrolüne geçeceğini doğrudan etkileyebilir.
Amerikan halkı ne düşünüyor?
Anketler, Amerikan toplumunun bu konularda derin şekilde bölündüğünü gösteriyor. Şubat 2026'da yapılan AP-NORC anketine göre:
- Yetişkinlerin yaklaşık 10'da 6'sı, Trump'ın federal göç ajanlarını şehirlere göndermekte "çok ileri gittiğini" düşünüyor.
- Bu görüşü Demokratların yaklaşık 10'da 9'u, bağımsızların yaklaşık 10'da 7'si, Cumhuriyetçilerin ise yaklaşık 4'te 1'i paylaşıyor.
- Trump'ın göç politikasını onaylayanların oranı yaklaşık yüzde 38'e geriledi; bağımsız seçmenlerde bu oran yüzde 23'e düştü.
- Göç konusunda Cumhuriyetçilere duyulan güven avantajı 13 puandan 4 puana geriledi.
Öte yandan Cumhuriyetçi seçmenlerin büyük çoğunluğu, sınır güvenliği ve düzensiz göçle mücadele konusunda yönetimin sert tutumunu destekliyor. Bu da konunun ara seçimlerde iki parti için de tabanı mobilize eden bir başlık olduğunu gösteriyor.
Federal yönetimin savunması
- Göç yasalarının uygulanması federal hükümetin anayasal görevi.
- Sığınak politikaları, suç işleyen düzensiz göçmenlerin korunmasına yol açıyor.
- Bazı şehirlerde yerel yönetimler kamu düzenini sağlamakta yetersiz kaldı.
Eyaletlerin itirazı
- Asayiş ve Ulusal Muhafız yönetimi, anayasaya göre öncelikle eyaletlerin yetkisinde.
- Fonların kesilmesi tehdidi, federal hükümetin yetkisini aşan bir baskı aracı.
- Sert operasyonlar, ABD vatandaşlarının da can güvenliğini tehlikeye attı.
Sonuç
Eyaletler ile Trump yönetimi arasındaki kavga, şekil değiştirerek sürüyor. Ulusal Muhafız krizi Yüksek Mahkeme kararıyla şimdilik durulmuş görünse de göç operasyonları, fon kesintisi tehditleri ve seçim haritaları üzerinden mücadele devam ediyor. 3 Kasım'daki ara seçimler, bu mücadelenin bundan sonraki seyrini belirleyecek en önemli sınav olacak.