KAAN'da Son Durum: Motor Engeli Aşıldı mı, Endonezya Anlaşması ve İlk Teslimat Ne Zaman?

Türkiye'nin en iddialı savunma projesi olan KAAN, 2026'da hem teknik hem de diplomatik açıdan önemli eşikleri geçti. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen beşinci nesil savaş uçağı, Türkiye'yi bu teknolojiye sahip sayılı ülkeler arasına sokmayı hedefliyor. Peki KAAN'da son durum ne? Motor sorunu çözüldü mü, uçak ne zaman Hava Kuvvetleri'ne teslim edilecek?

KAAN neden bu kadar önemli?

KAAN'ın hikâyesi, Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasıyla yakından bağlantılı. Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldığı için 2019'da ABD liderliğindeki F-35 programından çıkarıldı. Türk Hava Kuvvetleri'nin F-4 ve F-16'lardan oluşan filosu yaşlanırken, yeni nesil bir savaş uçağına sahip olmak hem ulusal güvenlik hem de bölgesel güç dengesi açısından zorunlu hâle geldi.

KAAN, düşman radarlarına daha az görünen (radar izi azaltılmış) gövdesi, iç silah bölmeleri ve gelişmiş elektronik sistemleriyle beşinci nesil savaş uçaklarının özelliklerini taşıyacak şekilde tasarlandı. Projenin başarısı, Türkiye'nin savaş uçağı tedarikinde dış dünyaya bağımlılığını büyük ölçüde azaltabilir.

KAAN'ın yol haritası

• 2024 KAAN'ın ilk prototipi (P0) ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
• 2025 Endonezya ile 48 adet KAAN için anlaşma imzalandı. TUSAŞ, teslimatların 120 aya yayılacağını açıkladı.
• Şub 2026 İkinci ve üçüncü prototiplerin (P1 ve P2) üretim hattında olduğu görüntülendi.
• 24 Haz 2026 ABD Dışişleri Bakanlığı, KAAN için 80 adet F110 motorunun satışını Kongre'ye bildirdi.
• 9 Tem 2026 Kongre'deki 15 günlük inceleme süresi, satışı durduracak bir karar alınmadan tamamlandı.
• Ağu 2026 P1 prototipi piste çıkarak taksi testlerine başladı.
• Eki-Kas 2026 TUSAŞ'ın açıklamalarına göre testler aksamazsa P1'in ilk uçuşu bu dönemde yapılacak.
• 2028-2029 Hava Kuvvetleri'ne ilk teslimatların yapılması planlanıyor.
• 2032 Yerli TF35000 motorunun hazır olması hedefleniyor.

Motor meselesi: En kritik halka

Bir savaş uçağında en zor üretilen parça motordur. Dünyada savaş uçağı motoru üretebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. KAAN'ın prototipleri ve ilk üretim blokları, ABD'li General Electric firmasının F110 motorlarını kullanıyor. Bu da Türkiye'nin S-400 nedeniyle ABD ile yaşadığı gerginlik düşünüldüğünde, projenin en kırılgan noktası olarak görülüyordu.

2026'da bu konuda önemli bir gelişme yaşandı. ABD Dışişleri Bakanlığı 24 Haziran'da KAAN için 80 adet F110-GE-129E/F motorunun satışını Kongre'ye bildirdi. Basına yansıyan bilgilere göre 700 milyon doları aşan paket; motorların yanında entegrasyon, test, sertifikasyon ve destek hizmetlerini de kapsıyor. Bazı Kongre üyeleri satışı engellemek için karar tasarısı sundu, ancak tasarı oylamaya gelmedi ve 9 Temmuz'da inceleme süresi doldu.

Bu gelişme önemli bir yasal engelin kalktığı anlamına geliyor, ancak motorların hemen teslim edileceği anlamına gelmiyor. ABD kurumları, GE Aerospace ve Türk yetkilileri arasında ihracat lisansları ve ticari süreçlerle ilgili çalışmalar devam ediyor. Motorların Türkiye'de üretilip üretilmeyeceğine ya da lisansla monte edilip edilmeyeceğine dair resmi bir açıklama da yapılmadı.

Uzun vadeli çözüm: Yerli motor TF35000

Türkiye, motor bağımlılığını kalıcı olarak ortadan kaldırmak için TEI (TUSAŞ Motor Sanayii) tarafından geliştirilen yerli TF35000 motoru üzerinde çalışıyor. Bu motorun 2032'de hazır olması hedefleniyor. Planlara göre F110 motorları, 20 ila 40 uçaktan oluşacak ilk iki üretim bloğunda (Blok 10 ve Blok 20) kullanılacak; sonraki bloklarda ise yerli motora geçilmesi amaçlanıyor.

Endonezya: Henüz hizmete girmeden ihracat

KAAN'ın en dikkat çekici başarılarından biri, daha Türk Hava Kuvvetleri'ne girmeden ihraç edilmesi oldu. Endonezya ile yapılan anlaşma 48 adet KAAN'ı kapsıyor. TUSAŞ, teslimatların 120 aylık bir sürece yayılacağını açıkladı. Yunan gazetesi Kathimerini, geliştirme aşamasındaki bir beşinci nesil savaş uçağının ihraç edilmesini dünyada bir ilk olarak nitelendirdi.

Endonezya'nın KAAN'ı seçmesinin arkasında, ülkenin savunma tedarikini çeşitlendirme isteği yatıyor. Dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi olan Endonezya, Güney Çin Denizi'ndeki gerginlikler nedeniyle hava kuvvetlerini güçlendirmek istiyor, ancak tek bir büyük güce bağımlı kalmaktan kaçınıyor. Türkiye, bu dengede cazip bir ortak olarak öne çıktı. İki ülke arasındaki savunma işbirliği KAAN ile sınırlı değil: Baykar da 2026'da Endonezya ile insansız savaş uçağı Kızılelma için anlaşma imzaladı.

Eurofighter ile KAAN arasındaki köprü

KAAN'ın hizmete girmesi birkaç yıl alacağı için Türkiye, Hava Kuvvetleri'ndeki açığı kapatmak amacıyla İngiltere'den Eurofighter Typhoon alımına yöneldi. Ekim 2025'te imzalanan anlaşmayla İngiltere'den 20, Katar ve Umman'dan 12'şer olmak üzere toplam 44 Eurofighter alınması kararlaştırıldı. Bu uçaklar, KAAN filosu oluşana kadar köprü görevi görecek. Konunun ayrıntılarını Türkiye-İngiltere yakınlaşması haberimizde bulabilirsiniz.

Sonuç: 2026 sonu, KAAN için yeni bir eşik

KAAN projesinde 2026, motor engelinin aşıldığı ve yeni prototiplerin test sahasına çıktığı yıl olarak hatırlanabilir. Önümüzdeki haftalarda P1'in ilk uçuşu, projenin seri üretime ne kadar yaklaştığını gösterecek. Türk savunma sanayisinin genel ihracat performansını savunma ihracatı rekorları haberimizde ele aldık.