Euro Bölgesi Enerji Şokuyla Boğuşuyor: Üçüncü Çeyrekte Büyüme Yüzde 0,4'e Geriledi, Fransa Küçüldü, Almanya Yerinde Sayıyor
Eurostat'ın 30 Ekim'de açıkladığı öncü verilere göre Euro Bölgesi ekonomisi 2026'nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüdü; ikinci çeyrekte bu oran yüzde 0,6'ydı. Fransa yüzde 0,1 küçülürken İtalya yerinde saydı, Almanya ise yalnızca yüzde 0,2 büyüdü. Avrupa Merkez Bankası faizleri sabit tutarken enerji fiyatlarının enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturduğu uyarısında bulundu.
Fransa yüzde 0,1 daraldı, İtalya durdu, Almanya yüzde 0,2'de. Türkiye'nin en büyük ihracat pazarında alarm zilleri.
Avrupa ekonomisi, İran savaşının yarattığı enerji şokunun yükünü giderek daha fazla hissediyor. Eurostat'ın öncü tahminlerine göre Euro Bölgesi'nin gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) üçüncü çeyrekte yüzde 0,4 arttı. Yıllık bazda büyüme yüzde 1,2'den yüzde 1,3'e çıktı; ancak çeyreklik ivme belirgin şekilde zayıfladı.
Ülke ülke üçüncü çeyrek
| Ülke / Bölge | 3. çeyrek (çeyreklik) | 2. çeyrek |
|---|---|---|
| Euro Bölgesi | %0,4 | %0,6 |
| Avrupa Birliği | %0,5 | %0,7 |
| Almanya | %0,2 | %0,3 |
| Fransa | -%0,1 | %0,0 |
| İtalya | %0,0 | %0,2 |
| İspanya | %0,6 | %0,7 |
| İrlanda | %5,5 | — |
| Litvanya | -%1,0 | — |
Kaynak: Xinhua'nın aktardığı Eurostat öncü tahminleri. Veriler revize edilebilir. İrlanda'nın yüksek büyümesi, büyük ölçüde çok uluslu şirketlerin muhasebe işlemlerinden kaynaklanıyor.
Avrupa neden yavaşlıyor?
- Enerji şoku: Hürmüz Boğazı'nın Mart'tan bu yana kapalı olması, petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatlarını yükseltti. Brent petrol Ekim sonunda varil başına 116 dolar civarında. Enerji yoğun sanayiye sahip Avrupa, bu şoktan en çok etkilenen bölgelerden biri.
- Fransa'daki siyasi ve toplumsal kriz: Akaryakıt ve hayat pahalılığına karşı aylardır süren protestolar, tüketimi ve yatırımları olumsuz etkiledi. Fransa'nın 10 yıllık borçlanma maliyeti 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
- Alman sanayisinin sorunları: Enerji maliyetleri, Çin rekabeti ve otomotivdeki dönüşüm, Almanya'nın sanayi üretimini baskılıyor. Ekonomistler, Almanya'yı enerji şokuna en açık büyük ekonomi olarak gösteriyor.
- Kuraklık: Ren ve Tuna'daki düşük su seviyeleri lojistiği aksattı.
Avrupa Merkez Bankası'nın ikilemi
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Ekim toplantısında politika faizlerini sabit tuttu ve enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı. Merkez bankası, bir yanda zayıflayan büyüme, diğer yanda enerji kaynaklı enflasyon baskısı arasında sıkışmış durumda. Yılın başında bazı yatırım bankaları ECB'nin enerji şoku nedeniyle faiz artırabileceğini öngörüyordu; büyümenin yavaşlaması bu hesapları karmaşıklaştırıyor.
Kötümser senaryo
- Hürmüz'ün kapalı kalması ve enerji fiyatlarının daha da yükselmesi.
- Fransa ve İtalya'nın teknik resesyona girmesi.
- Avrupa'da tüketim ve yatırımların daha da zayıflaması.
İyimser senaryo
- Diplomatik bir çözümle enerji fiyatlarının gerilemesi.
- Savunma ve altyapı harcamalarının büyümeyi desteklemesi.
- İspanya gibi görece güçlü ekonomilerin bölgeyi sürüklemesi.
Sonuç
Euro Bölgesi henüz resesyonda değil; ancak büyümenin ivmesi açıkça zayıflıyor ve bölgenin en büyük ekonomilerinden ikisi, Fransa ve İtalya, durma noktasında. Avrupa'nın önümüzdeki aylardaki performansı, büyük ölçüde Orta Doğu'daki gelişmelere ve enerji fiyatlarının seyrine bağlı. Türkiye için ise asıl soru, ana ihracat pazarındaki yavaşlamanın ne kadar süreceği ve Türk şirketlerinin bu dönemi yeni pazarlar ve yakın tedarik fırsatlarıyla ne ölçüde dengeleyebileceği.