Kurum / Şirket

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)

Merkez bankası

Türkiye'nin para politikasından ve fiyat istikrarından sorumlu merkez bankası.

Görev / Tanım: Merkez bankası
Merkez: Türkiye (Ankara)
Kuruluş: 1930

Nedir?

1930'da kuruldu, 1931'de faaliyete geçti. Temel amacı fiyat istikrarını sağlamak.

Künye

Tam adı	Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kuruluş	1930 (yasa), 1931'de faaliyete geçti
Merkez	Ankara
Başkan	Fatih Karahan (Haziran 2024'ten bu yana)
Karar organı	Para Politikası Kurulu (PPK)
Temel amaç	Fiyat istikrarı; orta vadeli enflasyon hedefi %5
Hukuki yapı	Anonim şirket; hisselerinin çoğunluğu Hazine'ye ait

Tarihçe

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Osmanlı Bankası'nın para basma yetkisini devralmak amacıyla kuruldu. 2001 krizinin ardından yasal bağımsızlık kazandı ve 2006'da enflasyon hedeflemesine geçti. 2021-2023 döneminde yüksek enflasyona rağmen faiz indirimlerine gidilmesi tartışma yarattı; Haziran 2023'ten itibaren sıkı para politikasına dönüldü ve politika faizi kademeli olarak yükseltildi, ardından 2025'ten itibaren kontrollü indirimler başladı.

Bilmeniz gereken temel kavramlar

Politika faizi: Merkez Bankası'nın bankalara borç verirken uyguladığı temel faiz; tüm faizleri etkiler.
Rezerv: Merkez Bankası'nın elinde tuttuğu döviz ve altın varlıkları.
Reel faiz: Nominal faizden enflasyonun çıkarılmasıyla bulunan faiz.

Sayısal ve finansal veriler yaklaşık değerlerdir ve belirtilen döneme aittir; piyasa değeri gibi göstergeler sürekli değişir.

Bugünkü durumu

22 Ekim 2026'da politika faizini yüzde 37'den 36'ya indirdi; enerji fiyatlarını enflasyon için en büyük risk olarak görüyor.

Önemli adımlar

1931 Faaliyete geçti.
2001 Bağımsızlığı yasal güvenceye alındı.
2024 Politika faizi yüzde 50'ye yükseltildi.
2026 Kademeli faiz indirimi sürdü.

Tartışmalar ve farklı görüşler

Bağımsızlığı ve sık başkan değişiklikleri ekonomistler arasında tartışma konusu oldu.

Dünyadaki etkisi

Türkiye ekonomisinin yönünü belirleyen en kritik kurumlardan.

Sitemizde geçtiği yazılar

Bu sayfa, kamuya açık bilgilere dayanarak tarafsız bir özet sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Düzeltme talepleriniz için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.